Atak padaczki: pierwsza pomoc w epilepsji. Jak pomóc choremu?

Jak rozpoznać atak padaczki?

Padaczka to choroba, która powoduje nieprawidłowe funkcjonowanie niektórych komórek nerwowych w mózgu. Są różne rodzaje i przyczyny napadów padaczkowych (m.in. uogólnione napady toniczno-kloniczne, które często charakteryzują się najcięższym przebiegiem, czy też napady częściowe). Mogą one wyglądać tak, jak zwykle widzimy to na filmach jako klasyczne objawy padaczki: człowiek upada i ma drgawki, które ustępują po 2-3 minutach, czasami jednak mogą przejść one w stan padaczkowy, który trwa dłużej. Gwałtowny atak może zakończyć się utratą przytomności, czy także przygryzieniem języka.

Niebezpiecznie mogą wyglądać także drgawki gorączkowe, które jednak nie są związane z chorobami układu nerwowego.

Zdarza się jednak i tak, że w czasie napadu człowiek wcale nie upada, nie traci przytomności, ale traci kontakt z otoczeniem (w trakcie takiego napadu chory ma zawężoną świadomość). Podczas takiego napadu padaczkowego osoba chora może chodzić, wykonywać różne, z pozoru zwyczajne czynności, ale całkowicie nie ma świadomości, że je robi.

Zdarza się, że te czynności mogą być dla niego niebezpieczne – np. może próbować wyjść przez okno lub próbować przejść przez ruchliwą ulicę. Taki napad padaczkowy trwa zwykle do kilkunastu minut.

Pierwsza pomoc w razie napadu padaczki

Padaczka jest jedną z najczęstszych chorób neurologicznych i choruje na nią około 1% społeczeństwa (w Polsce około 400 tys. osób). Często mimo leczenia padaczki dochodzi do wyładować bioelektrycznych w mózgu, co prowadzi do ataku. Warto wtedy mieć świadomość, jak pomóc choremu i udzielać wsparcia, kiedy będziemy świadkiem napadu padaczkowego.

Kluczowe jest właściwe rozpoznanie padaczki i wiedza, jak prawidłowo udzielić pierwszej pomocy przedmedycznej poszkodowanemu jeszcze przed przybyciem zespołu ratownictwa medycznego.

Podczas ataku padaczki:

  • zostań z osobą, która ma napad – w miarę możliwości zmierz czas trwania napadu i zbierz dane chorego,
  • zadbaj o bezpieczeństwo – jeżeli napad wystąpił na jezdni, ściągnij chorego na pobocze lub zatrzymaj ruch,
  • odsuń od chorego przedmioty, o które mógłby się pokaleczyć lub poobijać,
  • podłóż coś miękkiego (ale nie wysokiego) pod głowę osoby z napadem, żeby zapobiec potłuczeniu jej w czasie drgawek,
  • może dojść do mimowolnego oddania moczu – możesz zadbać więc o odrobinę prywatności, aby poszkodowany nie czuł się skrępowany.

 

Po ustaniu ataku epilepsji:

  1. W razie utraty przytomności należy ułożyć chorego na boku i delikatnie odchylić głowę do tyłu, aby udrożnić drogi oddechowe.
  2. Pozostań z chorym do momentu, aż w pełni odzyska świadomość – to znaczy do chwili, gdy będzie rozmawiał z Tobą zupełnie logicznie.
  3. U chorych na padaczkę często występuje tak zwane splątanie ponapadowe. Trwa ono zwykle od kilku do kilkunastu minut i tym czasie chory może być pobudzony, zachowywać się dziwnie i stwarzać zagrożenie dla siebie i otoczenia. Bardzo ważne, by zapewnić mu wtedy opiekę. Nie próbuj na siłę utrzymać chorego w jednym miejscu, ale pilnuj, żeby nie zrobił sobie krzywdy.
  4. Kiedy chory w pełni odzyska świadomość, upewnij się, czy nic go nie boli i czy wcześniej zdarzały mu się napady padaczkowe. Jeśli to był pierwszy napad w życiu, należy wezwać pogotowie.

 

Czego nie wolno robić, gdy jesteś świadkiem ataku epilepsji:

  • nie wkładaj nic do ust,
  • nie podawaj wody ani leków,
  • nie powstrzymuj na siłę drgawek,
  • nie krępuj ciała,
  • nie otwieraj zaciśniętej szczęki,
  • nie szarp chorego.

Napad padaczki z zaburzeniami świadomości

Specyficzną jest sytuacja, gdy chory ma zawężoną świadomość – wówczas:

  1. Zostań z osobą, która ma napady nieświadomości (zmierz czas trwania ataku i zbierz informacje o osobie).
  2. Zadbaj o bezpieczeństwo swoje i chorego (postaraj się utrzymać chorego w bezpiecznym miejscu – nie przechodź przez ruchliwą ulicę).
  3. Osoba z zaburzeniami świadomości może błędnie rozumieć zachowanie ratownika i próby pomocy odczytać jako atak. Dlatego postaraj się ograniczyć swoją ingerencję tylko do najbardziej niezbędnych czynności, kiedy chory ewidentnie zagraża sam sobie.
  4. Pozostań z chorym do momentu, gdy w pełni odzyska świadomość – to znaczy do chwili, gdy będzie rozmawiał z Tobą zupełnie logicznie.
  5. Kiedy w pełni odzyska świadomość, upewnij się, czy nic go nie boli i czy wcześniej zdarzały mu się napady padaczkowe.

 

Pierwsza pomoc w przypadku ataku padaczki Neurosphera blog

Kiedy wezwać pogotowie ratunkowe?

Większość napadów padaczkowych nie stanowi zagrożenia dla życia człowieka. Napady z drgawkami zwykle ustępują po kilku minutach, po nich chory śpi lub jest splątany przez kilkanaście minut (rzadko kilkadziesiąt), po czym dochodzi do siebie.

Napady z zaburzeniami świadomości są dłuższe i również nie stanowią zagrożenia, jednak w każdym takim przypadku zawsze warto skonsultować się z lekarzem. Czasami jednak napad może świadczyć o stanie zagrożenia życia i wymaga natychmiastowej pomocy medycznej.

Kiedy zatem wezwać pogotowie?

  1. Napad drgawek trwa powyżej 5 minut.
  2. Chory ma drgawki, po których następuje przerwa, podczas której nie odzyskuje przytomności, i ma kolejne drgawki.
  3. Napad z zaburzeniami świadomości trwa bardzo długo (powyżej 30 minut).
  4. W czasie napadu doszło do poważnego zranienia, złamania, urazu głowy etc.
  5. Po napadzie przez długi czas (powyżej 30 minut) chory nie odzyskuje świadomości i nie reaguje na próby wybudzenia.
  6. To był pierwszy napad w życiu.

dr Marta Banaszek

Umów się na wizytę

Blog O Padaczce

Zajrzyj do naszego bloga

Zobacz wszystkie wpisy

Porozmawiajmy o wsparciu: Polskie Stowarzyszenie na Rzecz Dzieci Chorych na Padaczkę – wywiad Neurosphery

W Polsce żyje obecnie ok. 400 000 osób cierpiących na padaczkę. Wiele z nich korzysta z pomocy stowarzyszeń i innych organizacj...
Czytaj więcej

Neurosphera – siła doświadczenia i nowoczesnej technologii w leczeniu padaczki

W Neurospherze przyświeca nam jeden cel: skuteczne leczenie padaczki. Właśnie dlatego nasz zespół tworzy doskonale przygotowana...
Czytaj więcej

Dieta ketogenna w leczeniu padaczki

Co dla jednych trucizną, dla innych może być lekiem. I dlatego – chociaż dieta ketogenna wręcz urąga zaleceniom dietetyków i sz...
Czytaj więcej
Alicja Lisowska - założycielka fundacji EPI-BOHATER

Mama epileptyczka: to się nie wyklucza. W rozmowie z Anną Alicją Lisowską

Chociaż epileptycy często słyszą o tym, z czego będą musieli zrezygnować w związku z chorobą, w świecie Anny Alicji Lisowskiej więcej jest możliwości niż ograniczeń. O diagnozie, planowaniu i przebiegu ciąży, porodzie oraz o radościach i obawach związanych z macierzyństwem
Czytaj więcej